تشکیل شورای عالی انقلاب فرهنگی در آذر ۱۳۶۳ به فرمان امام خمینی(ره)، نقطۀ عطفی بود در تثبیت هویت فرهنگی جمهوری اسلامی.
این شورا در واقع پاسخی بود به پرسش بنیادین آن دوران: چگونه دانشگاه، رسانه، و نظام آموزشی میتوانند با ریشههای فکری و اخلاقی انقلاب پیوند بخورند؟
امام، با تأسیس شورا، دانشگاه را نه صرفاً نهاد تولید علم، که «سنگر فرهنگی امت اسلامی» دانست و بر ضرورت پالایش فضای فکری آن از بقایای فرهنگ وابستگی تأکید کرد.
در گذر زمان، این شورا به قلب تپندۀ سیاستگذاری فرهنگی کشور تبدیل شد. اسناد بالادستی چون «نقشۀ جامع علمی کشور»، «مهندسی فرهنگی»، و «سند تحول آموزش و پرورش»، همگی در زیرساخت اندیشۀ همین شورا شکل گرفتهاند. اما مطالبات رهبری از این نهاد، در دهههای بعد نشان میدهد که مأموریت شورا هنوز به پایان نرسیده است.
رهبرانقلاب مکرراً بر چند محور کلیدی تأکید کردهاند:
۱.زنده نگهداشتن روح انقلابی در فرهنگ و علم، جلوگیری از رخوت و روزمرگی در عرصههای فکری.
۲. تبدیل شورا از جایگاه تصمیمسازی به نهادی اجرایی و اثرگذار در دستگاهها، تا مصوبات آن روی زمین نمانند.
۳. احیای مرجعیت علمی جهان اسلام و پیوند دادن پیشرفت فناورانه با پایبندی اخلاقی و هویت دینی
۴.مبارزه با تهاجم فرهنگی و جنگ روایتها، جاییکه شورا باید نقش «ستاد اصلی مقاومت فرهنگی» را ایفا کند.
۵. از همه مهمتر، تولید اندیشه بومی و علم نافع، بعنوان ثمره پیوند عقل و ایمان؛ همان چیزیکه رهبر انقلاب آنرا «تمدن نوین اسلامی» مینامند.