فعالیتهای خستگیناپذیر مرحوم آیتالله محمد یزدی، در دوران پیش و پس از انقلاب، گواه روشنی بر روحیه انقلابی و التزام عمیق ایشان به استقرار حاکمیت اسلام در عرصه سیاسی است.
ممنوعالمنبر شدنهای پیاپی، زندانها و تبعیدهای مکرر نه تنها این فقیه آگاه را از مسیر آرمانیاش بازنداشت، بلکه عزم او را برای ادامه مبارزه استوارتر کرد. خود در این باره میگوید:
«هر بار که از تبعید بازمیگشتم، دوباره فعالیت انقلابی و سخنرانیهایم را از سر میگرفتم. هرگز تسلیم نمیشدم و مصمم بودم تا جایی پیش بروم که بار دیگر بازداشت شوم.»
این استقامت، از سویی خشم حکومت پهلوی را برمیانگیخت و از سوی دیگر، مایه رضایت و خشنودی امام خمینی (ره) بود. امام بارها از نجف به صورت شفاهی و مکتوب او را تأیید و تشویق میکردند و در یکی از پیامهای خود خطاب به آیتالله یزدی فرمودند:
«بحمدالله تعالی شما پیشتازان نهضت اسلامی، به وظایف خطیر خود عمل کرده و میکنید و مایه سربلندی حوزههای علمیه هستید و عذر کسانی را که در این موقع حساس یا با سکوت از مسئولیت شانه خالی میکنند و یا دیگران را نیز به سکوت فرامیخوانند، بستهاید.»
او که خود زبان گویای انقلاب بود، همزمان دو نقش ایفا میکرد: از یکسو، فضلای حوزوی را به مشارکت در فعالیتهای انقلابی ترغیب میکرد و از سوی دیگر، در برابر روحانیون ساکت و بیتفاوت نسبت به نهضت امام، موضعی افشاگرانه و هشداردهنده داشت.
این رویکرد، الگویی ماندگار از تعهد دینی و انقلابی برای نسلهای بعدی حوزه و جامعه به جای گذاشت.
